از جمله مفاخر و بزرگان شهر اراک، حضرت آیت الله العظمی حاج شیخ محمد سلطان العلما (رضوان الله علیه)، فرزند مرحوم میرزا آعلی (ره) در سال 1296 هجری قمری ( 1254 هجری شمسی) در شهر اراک دیده به جهان گشودند. ایشان بعد از تحصیلات مقدماتی در اراک، برای تکمیل دانسته ها راهی عراق شدند. ایشان در حوزه های نجف و سامرا به تحصیل پرداختند. آقای ابراهیم دهگان نقل می کنند: “پدر مرحوم سلطان به نجف مشرف میشود و سراغ پسرش را می گیرد کسی او را نمی شناسد اما وقتى سراغ پدر آقاى ستوده (آیت الله حاج شیخ محمدتقی ستوده از اساتید معروف حوزه علمیه قم و از دیگر علمای اراکی) را می گیرد زود او را می شناسند و معرفی می کنند، پدر آقاى سلطان به وى می گوید : «چرا پسرم را نشناختند و تو را شناختند؟» پاسخ می دهد : «چون من اهل مزاح و شوخ طبعم همه جا معروف می باشم اما پسر شما مردى ملا و باسواد است من کجا و او کجا.» این است اخلاق اسلامى که انسان خود را کوچک و دیگران را تکریم و احترام کند «من تواضع رفعهالله.» “ایشان از اساتید بزرگ و با فضیلت آن سامان یعنی آیت الله العظمی مرحوم آخوند ملامحمدکاظم خراسانى (صاحب کفایهالاصول) و آیت الله العظمی میرزامحمدتقى شیرازى (رضوان الله علیهما) بهره کافی را بردند.
آیت الله العظمی حاج شیخ محمد سلطان بعد از کسب مدارج بالای علمی و درجه اجتهاد، در حدود سال 1330 هجری قمری (1288 هجری شمسی)، به موطن یعنی اراک بازگشتند.
ایشان از مجتهدین به نام و با نفوذ در منطقه بودند و مردم جهت رفع حوائج و خواسته های دینی به ایشان رجوع می کردند. این عالم ربانی ملجا و پناهگاه مردم در تمام دوره مرجعیت بودند. بیشترین کمکهای ایشان به مردم شهر اراک و روستاهای اطراف هنگام بروز قحطی در دره جنگ جهانی اول بود. حضرت آیت الله العظمی شیخ محمد سلطان (رضوان الله علیه) دارای قلبی پاک و شخصیتی بی آلایش و روحی بزرگ بودند. قدما و بزرگانی که از زندگی خصوصی ایشان مطلع بودند گواهی بر این قلب ساده و بی پیرایه داده اند.
آیت الله العظمی حاج شیخ محمد سلطان (رضوان الله علیه) نزدیک به 50 سال به تدریس در حوزه های علمیه اراک پرداختند. ایشان به پرورش شاگردان بزرگ و فاضلی همت گماردند که از آنها می توان به حضرت آیت الله العظمی اراکی (رضوان الله علیه) اشاره کرد.
ایشان هم زمان با پرورش شاگردان به تالیف و نگارش اشتغال داشتند که از آثارشان می توان به موارد زیر اشاره کرد:
حاشیه اى بسیار مفصل و علمى بر کفایهالاصول استادشان، آیت الله العظمی مرحوم آخوند ملامحمدکاظم خراسانى (رضوان الله علیه)، که در سالهاى حدود 1370 تا 1378 در هفت جلد در اراک به چاپ رسید. جلد چهارم و جلد پنجم و جلد هفتم هر کدام یک جزوه به عنوان ملحقى دارد که بنابراین جمعاً ده جلد می شود و نیز ایشان حاشیه اى بر حاشیه آخوند خراسانى بر اصاله الصحه رسائل شیخ انصارى دارند که جزء یازدهم ده جلد قبل به حساب می آید و در سال 1378 در اراک چاپ شده است.
حاشیه ای بر منظومه حکمت آیت الله العظمی میرزامحمدتقى شیرازى (رضوان الله علیه).
حاشیه بر شرح منظومه سبزوارى.
و برخی رساله های خطی که چاپ نشده است.
حضرت آیت الله العظمی حاج شیخ محمد سلطان العلما (رضوان الله علیه) پس از 86 سال عمر پر برکت و مجاهدت علمی و تلاش برای اعتلای دین مبین، بالاخره در سالروز شهادت حضرت امیرالمومنین امام علی (علیه السلام)، 21 ماه رمضان سال 1383 هجری قمری (1341 هجری شمسی) دعوت حق را لبیک گفتند و به دیار باقی شتافتند. پیکر ایشان در زمین های بیاض (قبرستان قدیمی اراک، که در آنجا جمع کثیری از علما و بزرگان و فضلای اراک، از جمله حضرات آیت الله العظمی آقانورالدین عراقی، آیت الله العظمی ملاابوطالب عراقی، آیت الله العظمی شیخ غلامرضا محمدی انجدانی (رضوان الله علیهم) و بسیاری دیگر از بزرگان مدفونند.) دفن گردید. استاد ابراهیم دهگان در کتاب تاریخ اراک می نویسد در بهمن ماه 1341 آقاى شیخ محمد سلطان از دنیا رفت و تا حدود صد جلسه یاد بود به عنوان فاتحه در مساجد براى ایشان گذاشته شد. بر مزار ایشان بعدها توسط آقایان صادق یزدان پناه و اکبر غفاری بقعه ای تاسیس گردید. باشد که از رهروان و پیروان راهشان باشیم.
