Son yağışlar, özellikle sel ve su baskınlarıyla başa çıkmak için kentsel yönetimin hazırlıklı olmasının önemini bir kez daha gösterdi. Son üç günde Arak’ta düşen 55 milimetrelik yağış, önemli miktarda yüzey akışını sokaklara, kanallara ve su geçiş güzergâhlarına taşıdı; ancak bu yağışlar ciddi bir hasar olmadan atlatıldı ve bir kez daha önleyici tedbirler ile kentsel hizmet birimlerinin hazırlığı gündemin merkezine yerleşti.
Şiddetli yağışlar, yoğun dokulu şehirler, sınırlı su yönlendirme güzergâhları ve riskli noktalar için her zaman sorunlar yaratabilse de, son yağışların deneyimi, altyapı projelerinin uygulanması ve hassas noktaların iyileştirilmesinin yağış kaynaklı risklerin azaltılmasında belirleyici rol oynayabileceğini gösterdi.
Bu doğrultuda, Arak Belediyesi son aylarda su baskınlarını önlemek ve sel riskini azaltmak amacıyla bir dizi imar ve operasyonel çalışmayı gündemine aldı; bu çalışmaların bir kısmı eski altyapının iyileştirilmesine, bir kısmı ise yüzey sularının geçiş ve yönlendirme kapasitesinin artırılmasına ayrıldı.
Kıyı duvarı; sel riskini kontrol altına almada önemli bir adım
Gerçekleştirilen en önemli çalışmalardan biri, geçen yılın 9 Şubat’ından itibaren öncelikli riskli noktalarda kıyı duvarının inşa edilmesiydi. Bu proje, Kerhroud’un sonundan Emir Kabir Parkı’na kadar 650 metre uzunluğunda uygulanmış ve su geçiş hattının kıyısının güvenli hale getirilmesi ile taşkın ve yüzey akışlarının yol açtığı risklerin azaltılması amacıyla hayata geçirilmiştir.
Ayrıca, mezbaha bölgesindeki yıpranmış köprünün kaldırılması da yüzey sularının akışını iyileştirmek ve yüzey akışlarının yönlendirilmesindeki mevcut engelleri ortadan kaldırmak için belediyenin yürüttüğü altyapı çalışmalarından biri olmuştur.
Bu çalışmaların yanında, Şeriati Meydanı’nda yüzey sularını dere yatağı boyunca yönlendirmek amacıyla bir sapma kanalı oluşturulması da bu bölgede su birikimini azaltmak ve su baskınını önlemek için uygulanan projelerden biridir.
Yüzey suyu yönlendirme şebekesinin sokaklarda iyileştirilmesi
Arak şehrinin yağış sırasında karşılaştığı önemli sorunlardan biri, bazı sokaklarda ve eski altyapıya sahip noktalarda su birikmesidir. Bu nedenle, İmam Humeyni Caddesi başta olmak üzere şehrin çeşitli noktalarında yüzey sularını yönlendirmek için borulama çalışmaları yapılmıştır.
Ayrıca Sadıkiye Mahallesi ve Şehid Recai Caddesi’nde enine borulama uygulaması ile geçmiş yıllardan kalan eksikliklerin giderilmesi, su taşıma kapasitesini artırmak ve bu bölgelerdeki su baskını sorunlarını çözmek amacıyla sürdürülmüştür.
Bu çalışmalar aslında şehrin yüzey suyu yönetim şebekesinin iyileştirilmesinin bir parçasıdır; çünkü yalnızca sokak yüzeyindeki suyun toplanması yeterli değildir, bunun ana tahliye güzergâhlarına hızlı ve doğru şekilde aktarılması da özel önem taşır.
Dere yataklarının temizlenmesi ve 14 kilometrelik Kuru Nehir’in taranması
İmar projelerinin yanı sıra, su geçiş güzergâhlarının temizlenmesi ve bakımı da Arak Belediyesi’nin önemli çalışmalarından biri olmuştur.
Yapılan çalışmalara göre, şehir genelindeki kanalların yaklaşık sekiz bin metre uzunluğundaki kısmı temizlenmiş; özellikle çöp birikmesi ve su yolunun tıkanma ihtimali bulunan kesişim yapıları başta olmak üzere kentsel dere yatakları temizlenmiştir.
Ayrıca Mirza Şirazi Nehri olarak bilinen ve Kuru Nehir diye anılan 14 kilometrelik bölüm taranmıştır. Şehre ulaşan tüm dere yataklarının temizlenmesi de yüzey akışının kolaylaştırılması ve su geçiş güzergâhlarında engellerin oluşmasının önlenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir.
Öte yandan, tahliye noktalarının ve suyun bataklık halinde biriktiği alanların düzenlenmesi de yapılan çalışmalar arasındadır; bu konu, su baskınlarının yol açtığı sorunları azaltmanın yanı sıra çevre sağlığı ve vatandaşların yaşam kalitesi açısından da önem taşır.
Eğitim, tatbikat ve operasyon ekiplerinin donatılması
Afet yönetimi yalnızca imar projelerinin uygulanmasıyla sınırlı değildir; insan kaynağının hazırlığı ve uygun ekipmanlara sahip olunması da bir afet anında büyük önem taşır.
Bu kapsamda, Arak Belediyesi, emanet personeli ve temizlik görevlileri için su baskınıyla mücadele ve giderilmesi konularını merkezine alan afet yönetimi eğitimleri düzenleyerek, operasyon ekiplerinin olay anında daha hazırlıklı ve koordineli şekilde müdahale edebilmesini sağlamıştır.
Ayrıca, ekiplerin hazırlık seviyesini artırmak ve kriz koşullarıyla başa çıkma yöntemlerini uygulamak amacıyla ilk sel müdahale ve risk azaltma tatbikatı düzenlenmiştir.
Su tahliye operasyonları için gerekli ekipmanların satın alınması da bu programların bir diğer parçası olmuştur. Su tahliye pompaları ve çamur pompaları, özel operasyon kıyafetleri, çizmeler ve diğer gerekli malzemeler temin edilerek, su baskını durumunda kentsel hizmet ekiplerinin daha hızlı müdahale edebilmesi sağlanmıştır.
Önleyici tedbirlerden sürekli denetim ihtiyacına
Son üç günde Arak’ta kaydedilen 55 milimetrelik yağışın ciddi bir hasar olmadan atlatılması, kentsel altyapının performansını ve kentsel yönetim ekibinin doğal afetlere karşı hazırlık düzeyini değerlendirmek için bir fırsat sundu.
Kıyı duvarının inşasından su yönlendirme güzergâhlarının iyileştirilmesine, nehirlerin taranmasından kanalların temizlenmesine ve operasyon ekiplerinin eğitilmesine kadar yapılan çalışmalar, önleme ve hazırlığın doğal afetlerin maliyetini önemli ölçüde azaltabileceğini gösteriyor.
Bununla birlikte, yüzey suyu yönetimi dönemsel bir görev değildir ve yalnızca birkaç imar projesiyle tamamlanamaz. Dere yataklarının sürekli temizlenmesi, riskli noktaların izlenmesi, yüzey suyu tahliye şebekesinin düzenli olarak iyileştirilmesi ve gerekli ekipmanların sağlanması, kentsel yönetimde kalıcı bir program olarak sürdürülmelidir.
Öte yandan, projelerin performansı, kalan noktalar ve gelecek planları hakkında şeffaf bilgilendirme yapılması, belediyenin çalışmalarının vatandaşlar tarafından daha doğru değerlendirilmesine zemin hazırlayabilir.
Sonuç olarak, son yağışların deneyimi, başarılı bir afet yönetiminin yağış başlamadan önce şekillendiğini gösterdi; planlama, uygun altyapının kurulması, insan kaynağının hazırlığı ve sürekli denetim bir araya geldiğinde şehir doğal afetler karşısında daha az kırılgan hale gelir.